Một chiếc máy bấm kim chất lượng tốt, dùng đúng cách và bảo quản cẩn thận, có thể hoạt động từ 20 đến 30 năm. Máy dập kim hiếm khi hỏng, nhưng lúc hỏng lại hay xảy ra khi bận nhất. Thay vì bỏ đi mua cái mới, hầu hết các sự cố đều có thể tự xử lý trong vài phút ngay tại bàn làm việc bằng các cách sửa ghim bấm giấy đơn giản sau.
Hiểu sơ qua cấu tạo ghim bấm giấy để sửa đúng chỗ
Máy bấm kim đơn giản nhất như ghim dập số 10 Plus có khoảng 8 bộ phận, nhưng chỉ cần quan tâm đến 4 thứ chính khi sửa:
- Lưỡi dập (bộ phận đẩy kim ra)
- Ổ đạn (khay chứa thanh kim)
- Lò xo vòng (đẩy đầu máy trở lại sau khi bấm),
- Lò xo lá (giữ băng kim áp sát lưỡi dập).
Gần như mọi sự cố máy dập ghim hỏng đều liên quan đến một trong bốn bộ phận này.
Nguyên nhân và cách sửa ghim bấm giấy theo từng trường hợp
Cách khắc phục ghim bấm giấy không ra kim khi hết kim
Nhiều người nhấn đi nhấn lại mà không nhận ra máy chỉ đơn giản là hết kim. Khi ổ đạn cạn, máy vẫn hoạt động bình thường nhưng không ra ghim.
Cách xử lý:
- Nhấn nút mở ở phần đuôi máy, kéo ổ đạn ra và kiểm tra.
- Nếu hết, nạp thanh kim mới vào. Lưu ý úp mặt nhọn của chân kim xuống dưới, không đặt ngược.
- Đẩy ổ đạn vào cho đến khi nghe tiếng click là xong.
Cần dùng đúng số kim theo máy. Kim số 10 dùng cho máy nhỏ thông thường, kim số 24/6 hoặc 26/6 dùng cho máy công suất lớn hơn. Kim sai cỡ sẽ không bấm được và có thể gây kẹt.
Dập ghim bị kẹt ở đầu lưỡi dập phải làm gì?
Đây là sự cố thường gặp nhất khi sửa máy bấm kim bị kẹt. Có hai dạng chính:
Kẹt loại thứ nhất là kim không xuyên qua giấy được, thường do giấy quá dày so với công suất máy, hoặc kim bấm kém chất lượng không đủ độ cứng. Khi bị kẹt kim, dùng đầu bút bi hoặc tăm gỗ cậy chiếc kim đang mắc ra ngoài. Nếu hay lặp lại, thử giảm số tờ giấy hoặc đổi sang hộp kim chất lượng tốt hơn.
Kẹt loại thứ hai là lưỡi dập đẩy hai kim cùng lúc, khiến cả hai mắc kẹt và máy không hoạt động tiếp được. Trường hợp này cần tháo hoàn toàn ổ đạn ra, lấy tăm hoặc dao giấy gỡ những chiếc kim đang mắc, rồi kiểm tra xem lưỡi dập có bị lệch khỏi rãnh dẫn kim không. Nếu lệch, nhẹ nhàng căn chỉnh lại bằng tay trước khi lắp kim trở vào.
Cách sửa dập ghim tại nhà khi lò xo bị lệch hoặc bung ra
Khi máy bị rơi hoặc va đập, lò xo dễ bị bung khỏi vị trí. Dấu hiệu nhận biết là đầu bấm không tự bật lên sau khi nhấn, hoặc phải dùng tay kéo đầu máy lên mới bấm được lần tiếp theo.
Cách sửa:
- Mở hoàn toàn đầu máy bằng cách nhấn thanh ghim và kéo lên hết cỡ.
- Quan sát lò xo vòng lớn, nếu bị bung khỏi rãnh giữ ở hai đầu, dùng ngón tay hoặc nhíp nhỏ ép lại vào đúng vị trí.
- Thử bấm vào không khí vài lần để kiểm tra độ phục hồi.
- Nếu lò xo lá mỏng bên dưới ổ đạn bị lệch, dùng nhíp đặt lại cho băng kim có điểm tựa đúng chỗ.
Trường hợp lò xo bị gãy hẳn thì cần mua phụ tùng thay thế, hoặc cân nhắc mua máy mới nếu không tìm được.
Cách sửa máy bấm ghim bị cong vênh do va đập
Đây là trường hợp nặng nhất. Khi các bộ phận kim loại bị biến dạng, chúng không còn khớp với nhau và máy không hoạt động được dù kim và lò xo vẫn còn tốt.
Cách xử lý tốt nhất là tìm máy dập ghim cùng loại còn tốt để dùng làm mẫu tham chiếu, tháo máy ra và nắn chỉnh từng bộ phận theo mẫu. Nếu biến dạng quá nặng, thay máy mới sẽ tiết kiệm thời gian hơn.
Bảng tổng hợp nhanh cách sửa máy bấm kim bị kẹt
| Triệu chứng | Nguyên nhân | Giải pháp |
|---|---|---|
| Bấm không ra kim, máy trơn | Hết kim | Nạp thanh kim mới, đúng số |
| Kim ra một nửa rồi kẹt | Giấy dày hoặc kim kém | Giảm số tờ hoặc đổi kim tốt hơn |
| Kẹt 2 kim cùng lúc | Lưỡi dập bị lệch | Gỡ kim, căn chỉnh lại lưỡi dập |
| Đầu máy không bật lên | Lò xo vòng bị bung | Đặt lại lò xo vào rãnh đúng vị trí |
| Kim ra yếu, không ghim chặt | Lò xo lá lệch | Căn chỉnh lại lò xo lá |
| Toàn bộ máy bị lệch | Va đập mạnh | Nắn theo máy mẫu hoặc thay mới |
Khi nào nên mua máy bấm kim mới?
Không phải lúc nào cũng nên cố sửa. Hãy cân nhắc mua máy mới nếu:
- Máy đã qua nhiều lần sửa mà vẫn hay bị lỗi. Lò xo bị gãy hoàn toàn và không tìm được phụ tùng thay thế.
- Thân máy bị cong, các bộ phận không còn khớp dù đã nắn chỉnh.
- Nhu cầu tăng lên, bạn cần bấm nhiều tờ hơn so với công suất máy hiện tại.
Giá ghim bấm giấy cơ bản trên thị trường văn phòng phẩm hiện dao động từ 20.000 - 100.000 đồng, trong khi các dòng công suất lớn (bấm 60 - 210 tờ như dập ghim Deli 395 (210 tờ)) có giá từ 200.000 - 600.000 đồng, vẫn là khoản đầu tư hợp lý cho một công cụ văn phòng dùng được nhiều năm.
Một số thói quen giúp dùng ghim bấm giấy bền lâu
- Dùng đúng kim theo số máy là điều quan trọng nhất. Kim không đúng cỡ là nguyên nhân hàng đầu gây kẹt và làm mòn lưỡi dập nhanh hơn bình thường.
- Không bấm vượt công suất. Mỗi máy đều có số tờ tối đa được ghi trên thân. Bấm quá con số này không chỉ gây kẹt mà còn làm hỏng lò xo theo thời gian.
- Để máy ở nơi khô ráo và tránh để rơi. Độ ẩm làm gỉ các bộ phận kim loại bên trong, còn va đập là nguyên nhân chính của hầu hết các hỏng hóc nghiêm trọng. Một chiếc máy bấm kim được giữ gìn tốt có thể dùng bền đến 20 - 30 năm.
Cách sửa ghim bấm giấy không phức tạp nếu bạn biết mình đang tìm gì. Bắt đầu từ điều đơn giản nhất như kiểm tra xem còn kim không, rồi kiểm tra thêm lưỡi dập, lò xo, và cuối cùng mới đến thân máy. Hầu hết sự cố giải quyết được trong 5 phút mà không cần dụng cụ chuyên dụng.